Μακαριστός Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κυρός Άνθιμος

∅Ο μακαριστός Ποιμενάρχης μας,  Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κυρός Άνθιμος (κατά κόσμον Διονύσιος) Ρούσσας του Δημητρίου, εγεννήθη το έτος 1934 στη Σαλμώνη Πύργου Ηλείας. Επεράτωσε τις εγκύκλιες σπουδές του το 1952 οπότε και επέτυχε χωριστά στις εισιτήριες εξετάσεις της Φιλοσοφικής και της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Επέλεξε την Φιλοσοφική Σχολή της οποίας έλαβε το πτυχίο το 1957, υπηρέτησε δε ως άμισθος βοηθός της έδρας της Βυζαντινής Φιλολογίας. Εξεπλήρωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις, υπηρετήσας ως έφεδρος αξιωματικός στην Ελληνική Αεροπορία. Ταυτόχρονα ενεγράφη στην Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών της οποίας έλαβε το πτυχίο το 1963. Ήδη από το 1959 υπηρετούσε ως Φιλόλογος καθηγητής στον Εκπαιδευτικό Οργανισμό της «Ελληνικής Παιδείας» όπου εχρημάτισε και Διευθυντής του Γυμνασίου της. Χειροτονήθηκε διάκονος το 1964 από τον μακαριστό Μητροπολίτη Θήρας κυρό Γαβριήλ και πρεσβύτερος υπό του ιδίου αρχιερέως το 1965οπότε και έλαβε το οφφίκιο του αρχιμανδρίτου. Διωρίσθη Προιστάμενος στον ιερό Ναό του αγίου Βασιλείου της οδού Μετσόβου Αθηνών, όπου παρέμεινε μέχρι το 1974. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος του ανέθεσε τη σύνταξη του εποικοδομητικού φυλλαδίου «Φωνή Κυρίου» το οποίο διηύθυνε για εξ χρόνια. Το 1966 παραιτείται από της θέσεώς του ως καθηγητού και τοποθετείται Διευθυντής Κηρύγματος στην Αποστολική Διακονία.

Το 1968 ο τότε αρχιμανδρίτης Άνθιμος Ρούσσας διορίζεται από την Ιερά Σύνοδο Διευθυντής του Φοιτητικού Θεολογικού Οικοτροφείου, προετοιμάζοντας από εκεί πολλές γενιές θεολόγων και κληρικών της Εκκλησίας. Τη θέση αυτή κράτησε μέχρι την εις επίσκοπο προαγωγή του το 1974. Επί πλέον από το 1968 αναλαμβάνει την ευθύνη των εκδόσεων και του τυπογραφείου της Αποστολικής Διακονίας επιτυγχάνοντας σοβαρές και πολυτελείς εκδόσεις. Το 1971 η Ιερά Σύνοδος του αναθέτει την μετατροπή και προετοιμασία του κτιρίου των Υπηρεσιών της καθώς και του Συνοδικού Μεγάρου, όπου μέχρι σήμερα στεγάζεται. Το ίδιο έτος 1971, εωρτάσθηκε η Εθνική 150ετηρίδα και η Ιερά Σύνοδος αναθέτει πάλι στον αρχιμ. Άνθιμο Ρούσσα την ευθύνη για την εκκλησιαστική συμμετοχή στον εορτασμό καθώς και την εκτέλεση προγράμματος φιλοξενίας – ξεναγήσεως των αφιχθέντων εκπροσώπων των ανά τον κόσμο Ορθοδόξων Εκκλησιών. Τον Μάιο του 1972 εκπροσωπεί την Εκκλησία της Ελλάδος στην εκλογή και ενθρόνιση του Πατριάρχου Βουλγαρίας Μαξίμου.

Το 1974 στις 13 Ιουλίου, εκλέγεται από την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως, Τραιανουπόλεως και Σαμοθράκης. Η χειροτονία του έγινε στις 14 Ιουλίου 1974στον ιερό Ναό του αγίου Βασιλείου της οδού Μετσόβου, από τον μακαριστό  Μητροπολίτη Θήρας κυρό Γαβριήλ. Συλλειτούργησαν και παρευρέθησαν οι τότε αρχιερείς, Γυθείου, Δράμας, Μεσογαίας, Κοζάνης, Μαντινείας, Ρόδου, Καρπάθου και Καισαριανής και ο τότε Επίσκοπος Ανδρούσης κ. Αναστάσιος, νυν Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας.

Στις 30 Ιουλίου 1974 ενθρονίζεται στην Αλεξανδρούπολη. Στον ενθρονιστήριο Λόγο του αναφέρει χαρακτηριστικά:

«… εν φόβω και συναισθήσει βαρείας ευθύνης, ήλθον σήμερον προς υμάς. Όμως αδελφοί μου, ‘ουκ ήλθον διακονηθήναι, αλλά διακονήσαι’. Μεγαλύνω το Όνομα του Θεού, ότι τη Εκείνου χάριτι και δυνάμει εισέρχομαι σήμερον εις την πόλιν ταύτην, τον καθαρόν και αμιγή της Θράκης Παράδεισον. Περί της Αλεξανδρουπόλεως και της περιβαλλούσης ταύτην επαρχίας πολλά ήκουσα παρά πολλών εν τη πρωτευούση αδελφών, αφορώντα εις τας φυσικάς του ιερού τούτου τόπου καλλονάς, μάλιστα δε εις την ευγένειαν, το ήθος και την πνευματικήν καλλιέργειαν των κατοίκων, όπερ και σπουδαιότερον πάντων θεωρώ…».

Κατά τα τριάντα έτη της αρχιερατείας του στην Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως, διωργάνωσε υποδειγματικά το λατρευτικό, το κηρυκτικό και το φιλανθρωπικό έργο της Μητροπόλεως. Εμερίμνησε ώστε να έχουν όλα τα χωριά και οι οικισμοί εφημερίους αξίους της αποστολής των. Έκτισε εκ θεμελίων με προσωπική του φροντίδα 35 νέες Εκκλησίες που ευρίσκονται όλες σε λειτουργία. Επί μία 30ετία 4 – 5 αρχιμανδρίτες ιεροκήρυκες και πλείστοι εφημέριοι θεολόγοι, κηρύσσουν και εξομολογούν στα χωριά και στις πόλεις.

Ένα ξεχωριστό έργο του Μητροπολίτου Ανθίμου είναι η θεμελίωση και η ανέγερση δύο νέων ιερών Μονών στον Έβρο. Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου, γνωστή ως «Παναγία του Έβρου» με 45 μοναχές σήμερα και υποδειγματική μοναστική ζωή, στην περιοχή της Μάκρης και η Ιερά Μονή του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στο Αετοχώριο Έβρου με 15 εγγεγραμμένους ιερομονάχους που διαθέτει ξενώνα 50 επισκεπτών και συνεδριακό κέντρο που ήδη χρησιμοποιείται.

Διωργάνωσε και ελειτούργησε το Εκκλησιαστικό Μουσείο Αλεξανδρουπόλεως που μετά από 15χρόνια λειτουργίας ανασυγκροτήθηκε επί επιστημονικής μουσειολογικής βάσεως, πάντοτε στο κτίριο της Λεονταριδείου Σχολής με ευρωπαικό πρόγραμμα.

Από το 1974 μέχρι το 2004 εξέδιδε το γνωστό διμηνιαίο εκκλησιαστικό περιοδικό «ΓΝΩΡΙΜΙΑ», το οποίο και επεμελείτο προσωπικώς.

Στον τομέα της Φιλανθρωπίας ανήγειρε εκ θεμελίων και ελειτούργησε υπό την ακάματη μέριμνά του τα εξής Ιδρύματα:

Ø Το Σταυρίδειο Εκκλησιαστικό Μαθητικό Οικοτροφείο αρρένων «ο άγιος Στέφανος»δυνάμεως 70 κλινών.

Ø Το Σταυρίδειο Ίδρυμα χρονίως πασχόντων «ο άγιος Κυπριανός», δυνάμεως 115 κλινών. Πρόκειται για ένα πρότυπο νοσηλευτήριο ανιάτων με τεράστια προσφορά στην ευρύτερη περιοχή της Θράκης.

Ø Το Ενοριακό Κέντρο του αγίου Ελευθερίου Αλεξανδρουπόλεως με συσσίτιο για απόρους κατοίκους της περιοχής.

Το νέο Νιάρχειο Ίδρυμα περιθάλψεως εγκαταλελειμένων παιδιών και αγάμων μητέρων «ο άγιος Στυλιανός», με δωρεά του Ιδρύματος ‘Σταύρος Νιάρχος’.

Επίσης κατά την τριαντακονταετή αρχιερατεία του στην Αλεξανδρούπολη εφρόντισε για την συντήρηση και αναβάθμιση των εξής προϋπαρχόντων φιλανθρωπικών δομών:

Ø Ιωακείμειο Γηροκομείο δυνάμεως 68 κλινών. Δεδομένης της παλαιότητος των εγκαταστάσεών του, των αυξανομένων αναγκών και με την προοπτική της αναβαθμίσεως των υπηρεσιών του, εξησφάλισε από καιρού το οικόπεδο και την σχετική αρχιτεκτονική μελέτη και έθεσε την βάση για την εξασφάλιση χρηματοδοτήσεως για την ανέγερση νέου Ιωακειμείου Γηροκομείου.

Ø «Ταμείο Ευποιίας» για βοηθήματα σε απόρους και ασθενείς καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Ø Μαθητικές Εκκλησιαστικές Κατασκηνώσεις με 450 – 500 παιδιά κάθε καλοκαίρι στις μόνιμες εγκαταστάσεις της Μάκρης.

Ø Με στόχο τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων και τη διεύρυνση των ιεραποστολικών δυνατοτήτων, προ έτους ανήγειρε διώροφο κτίσμα με υπόγειο, ως Κέντρο Συναντήσεως Νέων και Κατασκηνωτών, με πλήρως εξωπλισμένη κουζίνα και τραπεζαρία στο ισόγειο, αίθουσα συνεδρίων και διαλέξεων στον όροφο και χώρους αναψυχής στο υπόγειο.

Όλα τα ανωτέρω έργα έχουν σχεδιασθεί με το προσωπικό ενδιαφέρον του Παναγιωτάτου και έχουν εκτελεσθεί με αυτεπιστασία.

Τα τελευταία έργα του Παναγιωτάτου στην Αλεξανδρούπολη είναι τα εξής:

Ø Ο μεγάλος διώροφος ενοριακός Ναός της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού – Νέα Κοσμοσώτηρα Φερών Έβρου, σε αντικατάσταση του μέχρι σήμερα χρησιμοποιουμένου Βυζαντινού μνημείου της Παναγίας Κοσμοσωτήρας του 12ου αι.

Ø Ο ιερός Ναός πάντων των Θρακών Αγίων στον περίβολο της Ιεράς Μονής Αετοχωρίου.

Ø Το «ΑΝΘΙΜΕΙΟ» Πολιτιστικό Κέντρο. Ένα σημαντικό έργο που εκτίσθη σε ιδιόκτητο οικόπεδο της Μητροπόλεως με πρόγραμμα του Γ’ Κ.Π.Σ. και προϋπολογισμό περίπου 2,2 εκατομμυρίων €.

Στον τομέα της εκκλησιαστικής τέχνης και της πολιτιστικής κληρονομιάς λειτουργούν στην Ιερά Μονή Παναγίας του Έβρου εργαστήρια Κηροπλαστικής, Ιερορραπτικής και Αγιογραφίας, ενώ το 2002, ο Παναγιώτατος, ίδρυσε το Εκκλησιαστικό Ίδρυμα κοινωνικής και πολιτιστικής προσφοράς «ο άγιος Ιωσήφ», στο οποίο λειτουργεί με μεγάλη επιτυχία ξυλογλυπτικό εργαστήριο.

Ο Παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Άνθιμος, διετέλεσε Τοποτηρητής της Ιεράς Μητροπόλεως Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου από το 1986 μέχρι το 1989. Εξεπροσώπησε την Εκκλησία της Ελλάδος στις εορτές των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου στο Βατικανό το 1985, και στην ενθρόνιση του αρχιεπισκόπου της Καντερβουρίας της Αγγλικανικής Εκκλησίας το 1991. Συμμετέσχε σε επίσημες αποστολές στο εξωτερικό, όπως αυτή στη Μόσχα το 2001 και σε ιεραρχικές Συνάξεις στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Διωρίσθη εκπρόσωπος της Εκκλησίας της Ελλάδος στο Εθνικό συμβούλιο Ραδιοτηλεοράσεως μέχρι τη διάλυσή του τον Οκτώβριο του 1993. Κατά γενική ομολογία, η επίλυση του εκκλησιαστικού ζητήματος που προέκυψε από την διαμάχη Εκκλησίας και Πολιτείας τον χειμώνα του 1987 με αφορμή την εκκλησιαστική Περιουσία, οφείλεται στους χειρισμούς του τότε Μητροπολίτου Αλεξανδρουπόλεως Ανθίμου Ρούσσα. Το έτος 2000 ωρίσθη ως υπεύθυνος της διοργανώσεως της μεγάλης λαοσυνάξεως της Θεσσαλονίκης για το ζήτημα των ταυτοτήτων, αποστολή που έφερε εις πέρας με μεγάλη επιτυχία.

Ο Παναγιώτατος, ως Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως εταύτισε τη ζωή του με τη ζωή των κατοίκων του Έβρου και ανεδείχθη ο γνησιώτερος, ο καταλληλότερος και ο μονιμώτερος κήρυκας των αναγκών και των προβλημάτων όλου του λαού της Θράκης. Με ομιλίες, παραστάσεις, συνεντεύξεις, διαμαρτυρίες και έντυπες εκδόσεις κατέστησε γνωστά τα αιτήματα των συμπατριωτών μας στο Κράτος, στον πολιτικό κόσμο και σε όλη την κοινή ελληνική γνώμη.

Η Αλεξανδρούπολη και ο Έβρος οφείλουν την ίδρυση και την λειτουργία της Ιατρικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου στο Μητροπολίτη κ. Άνθιμο. Από το 1975 και επί δώδεκα χρόνια και πλέον εκράτησαν οι αγώνες αυτοί. Η ιστορική πορεία του λαού του Έβρου, οι απεργείες, τα δημοσιεύματα, η ανοικτή επιστολή στον Κωνσταντίνο Καραμανλή που εδημοσιεύθη στο «ΒΗΜΑ»και στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», τα ψηφίσματα, τα συνθήματα, τα φέιγβολάν, οι αποφάσεις, οι καταγγελίες είναι όλα βγαλμένα από την γραφίδα του και την καρδιά του. Αγωνίσθηκε πεισματικά για την έλευση των φοιτητών Ιατρικής από την Θεσσαλονίκη στην Αλεξανδρούπολη και εδικαιώθηκε. Παρενέβη και συνετέλεσε στην θεμελίωση και ανέγερση του κτιρίου των παρακλινικών όπισθεν του Νοσοκομείου. Διέθεσε όχι μόνο ειδικό κτίριο, αλλά και τον υπόγειο Ναό του αγίου Νεκταρίου για την εξυπηρέτηση των φοιτητών της Ιατρικής. Με τον ίδιο τρόπο αγωνίσθηκε για την ανέγερση του μεγάλου Πανεπιστημιακού Νοσοκομείουπού ήδη λειτουργεί. Ο Μητροπολίτης Άνθιμος κατώρθωσε να συνεγείρη όλους τους άρχοντες του τόπου και τον λαό στη διεκδίκηση των αιτημάτων τους. Ανέβηκε πολλές φορές στα μπαλκόνια για να φωνάξη : «Ξύπνα λαέ του Έβρου για να διεκδικήσης τα δίκαιά σου». Για τους εμπόρους και τους επιχειρηματίες, για τους αγρότες και τους εργάτες, για τους ανέργους και τους μικροεπαγγελματίες του τόπου, έπραξε ο,τι είναι δυνατό. Σε κάθε επίσκεψη Πρωθυπουργού, Υπουργού η άλλου κυβερνητικού παράγοντα έθετε τα προβλήματα του τόπου άμεσα και πρακτικά.

Ένα σημαντικώτατο σημείο της προσφοράς του Μητροπολίτου Ανθίμουείναι το πνεύμα της ενότητος που καλλιέργησε σε όλα τα επίπεδα της τοπικής κοινωνίας του Έβρου. Επί τριάντα χρόνια η συνεργασία του Μητροπολίτου με τους Βουλευτές, τους Νομάρχες, τους Στρατηγούς, τους Δημάρχους, τους Κοινοτάρχες, και όλους τους παράγοντες του τόπου υπήρξε υποδειγματική. Η παρουσία του στο Στρατό ενισχύει πάντοτε το εθνικό και πατριωτικό φρόνημα.

Ειδικά για τη Σαμοθράκη το ενδιαφέρον υπήρξε αμέριστο. Ανήγειρε Επισκοπείο το οποίο φιλοξενεί όλους όσοι για ποιμαντικούς λόγους μεταβαίνουν στο νησί, αποπεράτωσε Ναούς, ανεκαίνισε και επεξέτεινε άλλους, παρέλαβε και ενοικοκύρευσε το Μετόχιο του αγίου Αθανασίου Αλωνίων.

Σημαντικώτατο ζήτημα για την Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως και ειδικώτερα για την Σαμοθράκη ήταν η επίσημη αναγνώριση των Πέντε Νεομαρτύρων εκ Σαμοθράκης ως αγίων της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Οι αγώνες του και οι αγωνίες του για την Θράκη είναι πανελληνίως γνωστοί.

Τη Δευτέρα 26 Απριλίου 2004 η σεπτή Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος τον εξέλεξε Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης ως διάδοχο του μακαριστού Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κυρού Παντελεήμονος του Β’. Η ενθρόνιση του στη Θεσσαλονίκη έγινε την Παρασκευή 18 Ιουνίου 2004 στον ιερό Καθεδρικό Ναό της του Θεού Σοφίας, παρόντων του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών κυρού Χριστοδούλου, εκπροσώπων αρχιερέων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, των Πρεσβυγενών και λοιπών Πατριαρχείων και άλλων Ορθοδόξων Εκκλησιών, και πλήθους αρχιερέων της Εκκλησίας της Ελλάδος. Παρέστησαν επίσης όλαι αι αρχαί της πόλεως, εκπρόσωποι ξένων δογμάτων, ο ευσεβής κλήρος, μοναχοί και μοναχαί, και ο πιστός λαός της πόλεως.

Στον ιστορικό ενθρονιστήριό του λόγο πλήρη αισθημάτων και εκδηλώσεων αγάπης προς την Ορθοδοξία και την Πατρίδα μας την Ελλάδα, μεταξύ των άλλων αναφέρει: «Σε τού­τη την έν­δο­ξη, την ό­μορ­φη πό­λη, της Μα­κε­δο­νί­ας το καύ­χη­μα και της Ελ­λά­δος το κλέ­ος, του αρ­χαι­ο­ελ­λη­νι­σμού η­γε­μο­νι­κή καθέ­δρα και του Βυ­ζα­ντί­ου ι­σχυ­ρό προ­πύρ­γι­ο, της φι­λο­σο­φί­ας λί­κνο και της ορ­θο­δό­ξου πνευ­μα­τι­κό­τη­τος στε­ρε­ό κε­φά­λαι­ο, του Νέ­ου Ελ­λη­νι­σμού συ­μπρω­τεύ­ου­σα και των ευ­γε­νών κα­τοί­κων της λα­μπρό­τα­το πα­ρά­δειγμα, στη Θεσ­σα­λο­νί­κη, ήλ­θα, ό­μως ‘οὐκ ἦλ­θον δι­α­κο­νη­θῆ­ναι, αλ­λὰ δι­α­κο­νῆ­σαι’ (Μτ. κ΄ 28), α­δελ­φοί μου.

Ήλ­θα γι­α να συ­νε­χί­σω και να α­να­νε­ώ­σω ε­ντός μου, ως έ­νας ε­λά­χι­στος ε­πί­σκο­πος της Εκ­κλη­σί­ας, το υ­ψη­λό βί­ω­μα της εν Χρι­στώ Ι­η­σού σω­τη­ρί­ας, ό­πως το α­περ­γά­ζε­ται η Χά­ρις του Θε­ού με τις μυ­στη­ρι­α­κές και α­γι­α­στι­κές πρά­ξεις μέ­σα στην Εκ­κλη­σί­α, δι’ η­μών των λει­τουρ­γών αρ­χι­ε­ρέ­ων και ι­ε­ρέ­ων με την α­πα­ραί­τη­τη συμ­με­το­χή του πι­στού λα­ού μας σ’ αυ­τές. Ήλ­θα γι­α να ποι­μά­νω πνευ­μα­τι­κώς τον λα­ό με­τά των α­δελ­φών μου και συ­νερ γών εν Κυ­ρίωῳ ι­ε­ρέ­ων, κα­τά το πρό­τυ­πο του ‘Κα­λού Ποι­μέ­νος’ Κυ­ρί­ου Ι­ησού Χρι­στού. Ήλ­θα γι­α να εί­μαι μα­ζύ σας στην κοι­νή πο­ρεί­α της ζω­ής ό­λων μας με πνευ­μα­τι­κά ό­πλα την ‘οι­κο­δο­μή και πα­ρά­κλη­ση’, ό­πως μας την πα­ρέ­δω­κε ο ευ­αγ­γε­λι­κός λό­γος και η ι­ε­ρά πα­ρά­δο­ση. Ήλ­θα για να είμαι κο­ντά σας στὶς χα­ρού­με­νες, αλ­λά και στις δυ­σά­ρε­στες στι­γμές της ζω­ής σας, γι­α να ευ­χη­θώ και να βο­η­θή­σω στην εκ­πλή­ρω­ση των ευγε­νών στό­χων σας και των ευ­λο­γη­μέ­νων ο­νεί­ρων σας.

Γι­α να ευ­λο­γή­σω τις οι­κο­γέ­νει­ές σας και τα νοι­κο­κυ­ρι­ά σας. Για να συ­μπα­ρα στα­θώ στους α­σθε­νείς και στους α­δυ­νά­τους, γι­α να πα­ρη­γο­ρή­σω τους πο­νε­μέ­νους και τους λυ­πη­μέ­νους. Να στα­θώ κο­ντά σ’ αυ­τούς που εί­ναι ά­νερ­γοι, αλ­λά και ά­στε­γοι. Να ευ­λο­γή­σω και να ε­μπνεύ­σω τα παι­δι­ά σας, τους νε­α­ρούς βλα­στούς, α­γό­ρι­α και κο­ρί­τσι­α, μα­θη­τές, φοι­τη­τές και ερ­γα­ζο­μέ­νους, αυ­τούς που εί­ναι το ά­με­σο μέλ­λον, η ελ­πί­δα και η προ­σμο­νή για την Εκ­κλη­σί­α και για την Ελ­λά­δα του αύ­ρι­ο. Να βο­η­θή­σω με τους γο­νείς και τους εκ­παι­δευ­τι­κούς στην εξου­δε­τέ­ρω­ση των πα­γί­δων που ο­δη­γούν τα παι­διά μας στην ε­ξάρ­τη­ση α­πό θα­να­τη­φό­ρες ου­σί­ες και να υ­πο­βα­στά­σω με τό­σους άλ­λους τα παι­δι­ά μας που αγω­νί­ζο­νται γι­α την α­πε­ξάρ­τη­ση. Στην προ­σευ­χή μου και στην μέ­ρι­μνά μου, ό­ση μοι δύ­να­μη, ει­ναι πά­ντο­τε ό­λοι οι α­πό­δη­μοι α­δελ­φοί μας, ι­δι­αί­τε­ρα οι κα­ταγό­με­νοι α­πό τις α­κρι­τι­κές πε­ρι­ο­χές μας με­τα­νά­στες σε ξέ­νες χώ­ρες, που με έντο­νη την νο­σταλ­γί­α της ε­πι­στρο­φής, δι­α­σφα­λί­ζουν την ε­νό­τη­τά τους μέ­σω της Ορ­θο­δό­ξου Εκ­κλη­σί­ας μας και δεν λη­σμο­νούν πο­τέ την Πα­τρί­δα».

Ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος με τα λόγια του αυτά έδωσε το στίγμα και προσδιώρισε την ανάγκη για ενότητα και ο μοψυχία, για πνευματική ανώρθωση και κοινωνική ευαισθησία μέσα στους κρισίμους καιρούς της εποχής μας.

Ευθύς αμέσως μετά από την ανάληψη των νέων καθηκόντων του ως Επισκόπου και Ποιμενάρχουτής τοπικής Εκκλησίας της αγιοτόκου και αγιοφίλου Θεσσαλονίκης, της πρωτευούσης της ελληνικωτάτης Μακεδονίας και της συμπρωτευούσης της πατρίδος μας, της ενδόξου Ελλάδος, και με την εμπειρία των τριάντα χρόνων αρχιερατείας του στην ακριτική Θράκη, έδωσε και δίδει τον εαυτό του, για την Ορθοδοξία και την Ελλάδα, γεγονός που τον εγκατέστησε άμεσα μέσα στις καρδιές του ευλαβούς κλήρου και του ευσεβούς λαού μιάς πόλεως με ιστορική, θρησκευτική και πολυπολιτισμική πορεία, μιάς πόλεως που υπήρξε η συμβασιλεύουσα του Βυζαντίου με πλήθος εκκλησιών και ιερών μονών, και η πατρίδα πολλών αγίων μορφών, ενδόξων ιεραρχών, μαρτύρων και ιερομαρτύρων, μιάς πόλεως που έζησε τραγικές στιγμές αλλά και που έγραψε ένδοξες σελίδες στο βιβλίο του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, μιάς πόλεως της οποίας την εκκλησία ίδρυσε ο άγιος και ένδοξος απόστολος Παύλος, αφιερώνοντας δύο επιστολές του προς τους χριστιανούς κατοίκους της, μιάς πόλεως που μέχρι σήμερα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στα δρώμενα της συγχρόνου παρουσίας της στο κέντρο των Βαλκανίων.

Μέσα στα τέσσαρα χρόνια της αρχιερατείας του, ως Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, ο από Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος έχοντας βαθειά συναίσθηση και υπό το βάρος των πολλαπλών ευθυνών του, αναγνωρίζει πλήρως τον χαρακτήρα της τοπικής αυτής Εκκλησίας, συμβαδίζει και συνεργάζεται αρμονικώτατα με τις αρχές της πόλεως, αφουγκράζεται τον παλμό και την αγωνία του πολυπληθούς ποιμνίου, και είναι πάντοτε παρών σε εκδηλώσεις, σε πανηγύρεις, σε κοινωνικές ομάδες, σε φιλανθρωπικές προσπάθειες, σε προβλήματα και σε δυσκολίες, σε τρόπους ποικίλους επικοινωνίας των απλών ανθρώπων, που καθημερινά περνούν από το γραφείο του, καταθέτοντας τα συγχαρητήρια τους, την αγάπη τους, τις δυσκολίες και τις ανησυχίες τους, τις επιλογές τους η και τις διαφωνίες τους ακόμη.

Πρώτη του μέριμνα η άμεση επικοινωνία του με τους κληρικούς της επαρχίας του, τους συλλειτουργούς πρεσβυτέρους και διακόνους,που σήμερα ανέρχονται στον αριθμό των εκατόν σαράντα (140). Τους συγκαλεί σε συνάξεις στο Επισκοπείο, τους νουθετεί, τους συμβουλεύει, τους καθοδηγεί. Δίδει με τις προτροπές του και τις αναφορές του, στον Χριστό και στην Ελλάδα το σχέδιο της ποιμαντικής ευθύνης και του προγραμματισμού της διακονίας των ανθρώπων «υπέρ ων Χριστός απέθανεν» (Ρωμ.14,15). Νέοι κληρικοί, 32 τον αριθμό, πρεσβύτεροι και διάκονοι διά των χειρών του εισάγονται στις τάξεις του κλήρου μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Για τον σκοπό αυτό και ως Πρόεδρος της Σχολικής Εφορείας της Ανωτάτης πλέον Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης, συνεργεί τα μέγιστα στην αναβάθμισή της, στη λειτουργία της, στην πνευματική της υπόσταση και στην προβολή της ανά την Ελλάδα.

Κεφάλαιο μεγάλο για τον Άνθιμο η παρουσία του στις ενορίες, στις ιερές μονές, στους προσκυνηματικούς ναούς και στα ιδρύματα της επαρχίας του. Σαρανταπέντε (45) ενορίες, πνευματικές και ποιμαντικές εστίες λειτουργικής, πνευματικής, κοινωνικής και φιλανθρωπικής δραστηριότητος. Ο άγιος Παντελεήμων Πανοράματος, ο άγιος Φώτιος, η αγία Αναστασία, ο άγιος Βασίλειος, η αγία Γλυκερία, νέες εκκλησίες που ήδη ανεγέρθησαν η ευρίσκονται υπό ανέγερση αρχίζουν και κοσμούν την πολυάνθρωπη Θεσσαλονίκη. Οι πανηγύρεις των ενοριών με την παρουσία του Επισκόπου στους αρχιερατικούς εσπερινούς και στις θείες Λειτουργίες, με τον πάντοτε επίκαιρο και εποικοδομητικό λόγο του, λαμπρύνονται και δίδουν μια σύγχρονη μαρτυρία ότι ο λαός του Θεού, οι ευσεβείς Χριστιανοί, νέοι και ώριμοι, μικροί και μεγάλοι, οικογενειάρχες και μη, καθηγητές και δάσκαλοι, εργαζόμενοι και άνεργοι, έμποροι και υπάλληλοι, ευρίσκονται πάντοτε στο πλευρό της Εκκλησίας, επικροτούν τις επιλογές και τις πρωτοβουλίες του επισκόπου και των συνεργατών του κληρικών και λαικών, σε περίοδο μάλιστα που η Εκκλησία του Χριστούυφίσταται πολεμική και κριτική άδικα και συκοφαντικά, άκαιρα και προκλητικά. Άξιο προσοχής και αισιόδοξου προβληματισμού είναι το γεγονός της συμμετοχής των νέων σε όλες τις λατρευτικές και λοιπές εκδηλώσεις της ιεράς Μητροπόλεωςκαί των ενοριών της τοπικής Εκκλησίας.

Η πανήγυρις του προστάτου της Θεσσαλονίκης, του μεγαλομάρτυρος αγίου Δημητρίου, ενταγμένη μέσα στην μεγάλη περίοδο των «Δημητρίων» που διοργανώνονται κάθε χρόνο από τον Δήμο Θεσσαλονίκης, με την ιερά λιτανεία, τον πανηγυρικό πολυαρχιερατικό Εσπερινό και την πολυαρχιερατική θεία Λειτουργία, όπως και την πανηγυρική Δοξολογία για την επέτειο της απελευθερώσεως της πόλεως από τους Τούρκους, στις 26 Οκτωβρίου 1912, μέσα στον μεγαλοπρεπή ομώνυμο ιερό Ναό του, μαζύ με όλες τις συναρτώμενες λατρευτικές και πολιτιστιστικές εκδηλώσεις του Οκτωβρίου αποτελεί για τον Παναγιώτατο σημαντικό λειτουργικό και πνευματικό σταθμό μέσα στο εκκλησιαστικό έτος. Οι προσφωνήσεις του προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον Πρωθυπουργό, τις Αρχές του Κράτους και της πόλεως είναι σημαντικά κείμενα που αρμόζουν πλήρως στο μεγαλείο της εορτής. Η παρουσία επίσης του Μητροπολίτου και η συμμετοχή του στις πανηγυρικές εκδηλώσεις, στις διάφορες επετείους και στις εορτές αγίων προστατών του Στρατού, της Αστυνομίας, της Πυροσβεστικής, των διαφόρων αδελφοτήτων και των συλλόγων, τόσο στον καθεδρικό ιερό Ναό της του Θεού Σοφίας, όσον και στον ιερό Μητροπολιτικό Ναό του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, μαζύ με τις επίκαιρες επισημάνσεις και τον ζωντανό λόγο του, δίδουν ένα σημείο αναφοράς στην πολυδιάστατη προσφορά του Ιεράρχου.

Μεγάλο ενδιαφέρον δείχνει προς τους ελαχίστους αδελφούς μας, τους αδυνάτους και ταλαιπώρους, τους ανέργους και δυστυχισμένους. Με την ευλογία του και την προσωπική του παρέμβαση λειτουργούν καθημερινά δεκατέσσαρα (14) συσσίτια από τα ενοριακά φιλόπτωχα ταμεία των ναών, μια προσφορά αγάπης προς όλους εκείνους που δεν έχουν τα προ το ζην. Το Γενικό Φιλόπτωχο Ταμείο της Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, με διάκριση και προσοχή διαχειρίζεται τα χρήματα του πιστού λαού και τα προσφέρει προς τους πτωχούς και τους διερχομένους απόρους. Σε κάθε συμφορά και δύσκολη περίσταση μαζύ με τις προσφορές των πιστών, προσφέρει σημαντικά χρηματικά ποσά σε σεισμοπλήκτους, πυροπλήκτους, και λοιπούς εμπεριστάτους από πλημμύρες, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Με την ευλογία του φιλοξενούνται εντελώς δωρεάν στην ιερά Μονή αγίας Θεοδώρας Θεσσαλονίκης ξένοι κληρικοί ομοδόξων Πατριαρχείων και Εκκλησιών κατά την περίοδο των σπουδών των στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Φοιτητές ιερών Μητροπόλεων του εξωτερικού και του εσωτερικού φιλοξενούνται εντελώς δωρεάν στο οικοτροφείο του αγίου Αντωνίου της ιεράς Μονής αγίας Θεοδώρας και στον θεολογικό φοιτητικό ξενώνα «Παναγία η Δεξιά», εντελώς δωρεάν, κατά την περίοδο των σπουδών των.

Ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος, από την πρώτη στιγμή της καταστάσεώς του στην αποστολική Εκκλησία της Θεσσαλονίκης ενδιαφέρθηκε για τα δύο Ιδρύματα, το Χαρίσειο Γηροκομείο και το Παπάφειο Ορφανοτροφείο, στα διοικητικά συμβούλια των οποίων είναι πρόεδρος με διαθήκες. Με τις παρεμβάσεις και τις υποδείξεις του αναδιοργάνωσε τις δομές λειτουργίας των, προβάλλοντας έτσι το τεράστιο κοινωνικό έργο που επιτελούν, τόσο προς τους γέροντες όσο και προς τα ανήλικα ορφανά παιδιά. Ο Παναγιώτατος άμεσα και με το προσωπικό του ενδιαφέρον αναδιωργάνωσε, ανεμόρφωσε και ετακτοποίησε τις εκρεμμότητες διοικήσεως του Εκπαιδευτικού και Πολιτιστικού Ιδρύματος της Ιεράς Μητροπόλεως «άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς» που ευρίσκεται στην Πυλαία Θεσσαλονίκης και συστεγάζεται με την Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Θεσσαλονίκης.

Μια ιδέα και ένα όραμα του Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης, το οποίο και ανεκοίνωσε ήδη από τις πρώτες ημέρες της ενθρονίσεώς του προς τους συνεργάτες του, κληρικούς και λαικούς, είναι και η ανέγερση στην περιοχή της Θεσσαλονίκης ενός εκκλησιαστικού ιδρύματος, όπως και στην Αλεξανδρούπολη, ατόμων χρονίως πασχόντων και ΑμΕΑ. Η αγωνία του και το ενδιαφέρον του για την εύρεση καταλλήλου οικοπέδου, οι παρεμβάσεις του προς τα υπουργεία και τις αρμόδιες υπηρεσίες για τις ανάλογες διαδικασίες και την συλλογή των αδειών, των σχεδίων και των σχετικών εγγράφων, επιτέλους φέρουν, με την ευλογία του Θεού, το αίσιο αποτέλεσμα. Ευρίσκεται το οικόπεδο στην περιοχή του Δήμου Πανοράματος. Ήδη η τοπική Εκκλησία αναμένει την δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως του σχετικού Οργανισμού της συστάσεως στην Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης εκκλησιαστικού φιλανθρωπικού Ιδρύματος περιθάλψεως χρονίως πασχόντων και ΑμΕΑ «ο άγιος Αλέξανδρος».

Βασική μέριμνά του η ανάδειξη των ιερών εικόνων και των ιερών κειμηλίων που υπήρχαν φυλαγμένα σε ιερούς Ναούς και σε προϋπάρχοντα εκθεσιακό χώρο του Επισκοπείου. Για τον σκοπό αυτό αναλαμβάνει την πρωτοβουλία και δημιουργεί, λειτουργεί και προβάλλει το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, που ευρίσκεται στον ισόγειο χώρο του Επισκοπείου, και αποτελεί πρότυπο Μουσείου ανά την Ελλάδα και ανά τον κόσμο, συγκροτημένο με τις απαραίτητες υποδείξεις, παρεμβάσεις και ουσιαστικές μελέτες των αρμοδίων μουσειολόγων, αρχιτεκτόνων και καθηγητών. Το Μουσείο εγκαινιάζεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κάρολο Παπούλια, την Παρασκευή 27 Οκτωβρίου 2006.

Μέσα στο ενδιαφέρον του για τις κτιριακές δομές και τις λειτουργικές εγκαταστάσεις του επισκοπείου, το οποίο έκτισαν και συνετήρησαν οι προκάτοχοί του, Παντελεήμων ο Α’ και Παντελεήμων ο Β’, ένεκα όμως παλαιότητος χρήζοντος ανακαινίσεως και συντηρήσεως, ο Άνθιμος προβαίνει σε βασικές μετατροπές του κτιρίου, βάσει μελετών και εισηγήσεων ειδικών πολιτικών μηχανικών και αρχιτεκτόνων. Αλλάζει την πρόσοψη των γραφείων της Μητροπόλεως επί της οδού Βογατσικού δι’ αψίδων και ωραιοτάτων χρωμάτων, ανακαινίζει την αίθουσα υποδοχής επισκεπτών, τον προθαλάμιο χώρο και το επίσημο γραφείο του Μητροπολίτου και αντικαθιστά την υπάρχουσα πεπαλαιωμένη εγκατάσταση θερμάνσεως όλου του κτιριακού συγκροτήματος. Επίσης αναμορφώνει την εξωτερική όψη της οροφής του Επισκοπείου και τοποθετεί κεραμοσκεπή με θαυμάσιες οπτικές και καλλιτεχνικές γωνίες, προσδίδοντας μία χαρακτηριστική «αναπνοή» και ομορφιά μέσα στα πολυόροφα και άκοσμα κτίρια που «πνίγουν» την κεντρική και αστική αυτή περιοχή της πόλεως.   Χαρακτηριστική είναι η απόδοση τιμής και ευγνωμοσύνης στους προκατόχους του αρχιερείς, Γεννάδιο, Παντελεήμονα τον Α’, Λεωνίδα, και Παντελεήμονα τον Β’, με την καλλιτεχνική μαρμαρογλυφία και τοποθέτηση των προτομών των στον μικρό κήπο του Επισκοπείου επί της οδού Βογατσικού, για την προσφορά των προς την Εκκλησία και την Πατρίδα.

Ο Θεσσαλονίκης Άνθιμος υποδέχεται μαζύ με τις Αρχές και πλήθος κλήρου και λαού στην Θεσσαλονίκη από 19 – 21 Οκτωβρίου 2006, τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο στα πλαίσια της επισήμου επισκέψεώς του στην Ελλάδα και στο άγιο Όρος, όπως επίσης υποδέχεται και τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κυρό Χριστόδουλο στα πλαίσια επισκέψεώς του στη Θεσσαλονίκη από 22 – 24 Μαίου 2007.

Είναι σε όλους γνωστό ότι ο Μητροπολίτης της Θεσσαλονίκης, ο από Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος είναι ένας από τους πολυγραφοτέρους συγχρόνους επισκόπους. Συνέγραψε και εξέδωσε πολλά πολυσέλιδα βιβλία και πλήθος μελετών, ακολουθίες και άρθρα εκκλησιαστικών, θεολογικών και εθνικών θεμάτων. Εκδίδει από το 2004 μέχρι και σήμερα το διμηνιαίο περιοδικό ενημερώσεως και πνευματικής οικοδομής της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης«ΕΥΛΟΓΙΑ», σαν συνέχεια του περιοδικού «ΓΝΩΡΙΜΙΑ» που εξέδιδε στην Αλεξανδρούπολη. Πάντοτε δίδει την ορθόδοξη μαρτυρία στους συγχρόνους προβληματισμούς που δημιουργούνται στα πιστά μέλη της Εκκλησίαςκαί ανθίσταται σθεναρώς στην πολεμική που ασκείται εναντίον της πίστεως ιδίως μέσω των συγχρόνων μέσων μαζικής ενημερώσεως, αρθρογραφώντας και απαντώντας με τον γραπτό και προφορικό του λόγο, με τα δελτία τύπου της ιεράς Μητροπόλεως και με τη συμμετοχή του σε διάφορες τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές. Οι πάντα επίκαιρες και σημαντικές απαντήσεις του στις εφημερίδες των Αθηνών και της Θεσσαλονίκης για θέματα που αφορούν στην Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης και γενικώτερα στην εκκλησιαστική ζωή και παράδοση είναι μία απόδειξη της αγωνίας και του ενδιαφέροντός του για την ενημέρωση του πιστού λαού.

Η αγάπη του και η ευαισθησία του στα εθνικά θέματα και ιδίως στο πρόβλημα για την ονομασία του γειτονικού κράτους των Σκοπίων φαίνεται πάντοτε έντονα στους λόγους του και στα κείμενά του, όπου υπερασπίζεται τα δίκαια και την ιστορική αλήθεια για την ελληνικότητα της Μακεδονίας, και αγωνίζεται καθημερινά με κάθε τρόπο να μεταδίδει τον παλμό και την εγρήγορση σε κάθε σώφρονα νού και σε κάθε ελληνική ψυχή. «Μολών λαβέ» και «Θερμοπύλες», «Αλέξανδρος» και «Φίλιππος», «αρχαία Ελλάδα» και «Βυζάντιο», «Παρθενώνας» και «αγια-Σοφιά», «ελληνική γλώσσα» και «ελληνοχριστιανικός πολιτισμός», «ιστορία» και «ελληνορθόδοξη παράδοση» είναι οι εκφράσεις που τον χαρακτηρίζουν πάντοτε σε κάθε στιγμή και περίσταση που η σύγχρονη πραγματικότητα το απαιτεί.

Η αποστολική Εκκλησία των Θεσσαλονικέων χαίρεται και καυχάται εν Κυρίω διά τον πρώην επίσκοπόν της, τον εις τόπον και τύπον Χριστού χαρισθέντα αυτή προς δόξαν Θεού και σωτηρίαν ψυχών.

Την 13η Μαρτίου 2025, ημέρα Πέμπτη, παρέδωσε το πνεύμα του στον δωρεοδότη και νικητή του θανάτου, Αναστάντα Κύριο, ήρεμος και νηφάλιος, περιστοιχιζόμενος από τα πνευματικά του τέκνα και τους στενούς του συνεργάτες στη Μητρόπολη. Ακολούθως ετέθει το σκήνωμά του σε τριήμερο προσκύνημα και το Σάββατο 15 Μαρτίου τελέσθηκε η Εξόδιος Ακολουθία, προεξάρχοντος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. Ιερωνύμου του Β΄, μετά πλειάδος Ιεραρχών, εκπροσώπου του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου του Α΄, εκπροσώπων των πρεσβυγενών Πατριαρχείων, εκπροσώπων των πολιτικών και πολιτειακών αρχών, του Στρατού και των Σωμάτων Ασφαλείας, πάντων των κληρικών της Μητροπόλεώς μας και άλλων Μητροπόλεων και του ευσεβούς ποιμνίου των Θεσσαλονικέων.

Ανθίμου του Παναγιωτάτου και Θεοπροβλήτου, της Αγιωτάτης Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, 

υπερτίμου και εξάρχου πάσης Θετταλίας, αιωνία η μνήμη.