Του Αρχιμ. Βαρνάβα Γιάγκου, Ιεροκήρυκος της Ι.Μ.Θ.
Η σημερινή ευαγγελική περικοπή μάς μεταφέρει στα Ιεροσόλυμα, στην κολυμβήθρα της Βηθεσδά που σημαίνει οίκος ελέους, οίκος χάριτος, έναν τόπο όπου συγκεντρωνόταν καθημερινά ο ανθρώπινος πόνος. Κάτω από τις πέντε στοές της, πλήθος ασθενών, τυφλών, χωλών και ξηρών, περίμενε με αγωνία την ταραχή του ύδατος. Η ελπίδα τους βασιζόταν σε μια θεραπεία που εξαρτιόταν από την ταχύτητα και τον ανταγωνισμό, καθώς μόνο ο πρώτος που εισερχόταν στο νερό λάμβανε την ίαση. Μέσα σε αυτό το σκληρό σκηνικό, ξεχωρίζει η σιωπηλή παρουσία ενός ανθρώπου που βρισκόταν σε κατάσταση παραλυσίας επί τριάντα οκτώ ολόκληρα χρόνια.
Το ουσιαστικότερο στοιχείο της διήγησης δεν είναι τόσο η μακροχρόνια διάρκεια της ασθένειας, αλλά η βαθιά και συντριπτική απομόνωση του ανθρώπου αυτού. Όταν ο Χριστός τον προσεγγίζει και τον ρωτά εάν επιθυμεί να γίνει καλά, η απάντησή του αποκαλύπτει την πραγματική διάσταση της δοκιμασίας του: «Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω, ἵνα ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ, βάλῃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν». Για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, έβλεπε άλλους να τον προσπερνούν, να προηγούνται και να θεραπεύονται, ενώ ο ίδιος παρέμενε αβοήθητος. Η φράση αυτή αναδεικνύει το διαχρονικό πρόβλημα της μοναξιάς, η οποία ενίοτε καθίσταται πολύ βαρύτερη από την ίδια τη σωματική αδυναμία. Ο παράλυτος αντιπροσωπεύει κάθε άνθρωπο που στερείται την έμπρακτη αλληλεγγύη και τη συμπαράσταση, βιώνοντας την απόλυτη εγκατάλειψη μέσα στο ίδιο του το κοινωνικό περιβάλλον.
Απέναντι σε αυτή την εγκατάλειψη, ο Χριστός παρεμβαίνει ριζικά. Η ερώτηση «Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι;» δεν τίθεται από άγνοια των προθέσεών του, αλλά σκοπεύει να ενεργοποιήσει την ελεύθερη βούληση και να αναδείξει την αξιοθαύμαστη υπομονή του ασθενούς, ο οποίος δεν είχε χάσει την ελπίδα του τόσα χρόνια. Χωρίς να χρησιμοποιήσει τα νερά της κολυμβήθρας και χωρίς να απαιτήσει καμία τυπική διαδικασία, ο Χριστός απευθύνει τον κυριαρχικό Του λόγο: «Ἔγειρε, ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει». Η θεραπεία είναι άμεση και ολοκληρωτική. Η εντολή να σηκώσει το κρεβάτι του αποτελεί την αδιαμφισβήτητη απόδειξη της πλήρους αποκατάστασης των σωματικών του δυνάμεων. Παράλληλα, καταρρίπτει κάθε ενδεχόμενη αμφιβολία για την πραγματικότητα του γεγονότος, ακόμη και απέναντι σε όσους προέταξαν την τυπικότητα της αργίας του Σαββάτου έναντι του ίδιου του θαύματος της αποκατάστασης της υγείας.
Η διήγηση, ωστόσο, δεν ολοκληρώνεται με την απλή ίαση του σώματος. Λίγο αργότερα, ο Χριστός συναντά τον θεραπευμένο πλέον άνθρωπο μέσα στον ναό και του απευθύνει μια σαφή και ουσιαστική προτροπή: «Ἴδε ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν σοί τι γένηται». Η συνάντηση αυτή στον ιερό χώρο της λατρείας καταδεικνύει ότι η σωματική υγεία οφείλει να συμβαδίζει με την πνευματική εγρήγορση. Η αμαρτία υποδεικνύεται εδώ ως μια κατάσταση βαθύτερης παραλυσίας, η οποία μπορεί να επιφέρει συνέπειες πολύ πιο οδυνηρές από τη βιολογική ασθένεια. Ο Χριστός του προσφέρει την ίαση ως αφορμή για μια νέα, πνευματικά προσανατολισμένη ζωή, μακριά από επιλογές που απονεκρώνουν και απομακρύνουν τον άνθρωπο από τον Θεό.
Η σημερινή περικοπή μάς καλεί να αναστοχαστούμε τη δική μας θέση και πορεία. Η Εκκλησία αποτελεί τη νέα, αληθινή Βηθεσδά, όπου δεν απαιτείται πλέον ο ανταγωνισμός για τη λήψη της χάριτος, καθώς ο Ίδιος ο Χριστός είναι διαρκώς παρών και μερίζεται προσωπικά στα μυστήρια για να θεραπεύσει τα τραύματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Παράλληλα, το παράπονο του παραλύτου παραμένει επίκαιρο στις σύγχρονες κοινωνίες, θέτοντας ενώπιόν μας την ευθύνη να γίνουμε εμείς ο «άνθρωπος» για τον αδύναμο πλησίον μας. Προσεγγίζοντας τον συνάνθρωπο με αλληλεγγύη, καλούμαστε να υπερβούμε τις δικές μας εσωτερικές παραλυσίες και να πορευτούμε με σταθερότητα και πνευματική υγεία.