Του αρχιμ. Μιχαήλ Σαντοριναίου, Ιεροκήρυκος της Ι.Μ.Θ.
Ο σύγχρονος άνθρωπος είναι μύωπας. Δεν μπορεί να δει μακριά. Δεν μπορεί να δει τα ουράνια, τα πνευματικά, την αξία τους.
Υπερεκτιμά την ύλη, τα χρήματα, τα κτήματα, τα κινητά, τα ακίνητα και υποεκτιμά ό,τι πνευματικό!
Κάποτε όταν λέγαμε τη λέξη τιμή, εννοούσαμε την πνευματική αξία (“τὴν Τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ…” λέμε για την Παναγία). Τώρα όταν αναφερόμαστε στην τιμή, εννοούμε μόνο την υλική αξία κάποιου προϊόντος.
Σήμερα, Κυριακή μετά την Ύψωση του Σταυρού του Χριστού, ο Αλάνθαστος Διδάσκαλος μάς μιλάει για την αμύθητη αξία της ψυχής.
Μας λέει επίσης ότι για να κερδίσει ο άνθρωπος την αιώνια ευτυχία είναι απαραίτητο να σταυρωθεί και ο Χριστός και ο πιστός!
Η αμύθητη αξία της ψυχής του ανθρώπου
Είναι ξεκάθαρος ο Χριστός στους δυνητικούς ακολούθους Του:
Όποιος θέλει να με ακολουθήσει πρέπει να έχει ηρωικό φρόνημα που προέρχεται από ισχυρή αγάπη για Μένα.
Πρέπει να πεθαίνει “καθ’ ἡμέραν” (Λουκ. θ’ 23).
Αλλά μην νομίσει κανείς ότι αυτό δεν τον συμφέρει!
Θα κερδίσει ανεκτίμητο κέρδος όποιος ακολουθήσει τα αιματοβαμμένα ίχνη των εντολών μου.
Θα κερδίσει την ψυχή του η οποία έχει άφταστη και άφθιτη αξία: «τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ;» (Μαρκ. η’ 36).
Και όμως, τι παρατηρούμε;
Όλοι οι άνθρωποι από το πρωί μέχρι το βράδυ, αντί να φροντίζουμε την αθάνατη ψυχή μας, φροντίζουμε το σώμα μας να είναι υγιές, γυμνασμένο, καλοθρεμμένο, ξεκούραστο, καλοντυμένο, καλοπλυμένο, αρωματισμένο. Αλλά το σώμα μας είναι φθαρτό. Φεύγει η ψυχή και το σώμα μας ξαναγυρίζει στο χώμα.
Την ψυχή που είναι άυλη, άφθαρτη, αθάνατη, στολισμένη με τα χαρακτηριστικά του Θεού, αυτή την παραμελούμε, την υποτιμούμε, την υποβαθμίζουμε.
Και όμως η αθάνατη ψυχή μας έχει τόση αξία, διακηρύττει ο αλάνθαστος Εκτιμητής, που και εάν συνέβαινε το απίθανο ένας άνθρωπος να κερδίσει όλη την γη, όλο το ηλιακό μας σύστημα, όλο τον Γαλαξία, όλο το Σύμπαν και έχανε την αιώνια ψυχή του, δεν θα κέρδιζε τίποτα!
Λέει και κάτι άλλο ο Χριστός, που ανεβάζει ακόμα περισσότερο την αξία της ψυχής.
Δηλώνει ότι είναι μια και μοναδική και αν την χάσουμε δεν υπάρχει αντάλλαγμα για να την εξαγοράσουμε.
«Ἥ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;» (Μαρκ. η’ 37).
Πώς όμως κερδίζεται η ψυχή μας;
Με δύο προϋποθέσεις λέει ο Χριστός:
α) Με την Σταύρωση του Χριστού
β) Με την σταύρωση του πιστού
Α. Με την Σταύρωση του Χριστού!
Αφορμή για να κάνει τις δηλώσεις αυτές ο Χριστός στους μαθητές Του και τον ακολουθούντα όχλο ήταν η προσπάθεια του πρωτοκορυφαίου μαθητή Του Πέτρου να τον αποτρέψει από την σταύρωση.
Ο Θείος Λυτρωτής τού έκανε τότε την πιο αυστηρή παρατήρηση που έκανε ποτέ! “Ὕπαγε ὀπίσω μου, σατανᾶ”, του είπε· “ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων” (Μαρκ. η’ 33).
Ο καλοδιάθετος και αυθόρμητος Πέτρος δεν αντιλαμβανόταν τότε, ότι ο ατιμωτικός θάνατος του Χριστού ήταν αναγκαίος για την δόξα του Θεού, την καταστροφή του Σατανά, την απενεργοποίηση της δύναμης της αμαρτίας και την σωτηρία του ανθρώπου.
Ο Σταυρός του Χριστού που ακόμα και στα μάτια των αγγέλων φαντάζει σαν “αδυναμία του Ιησού” ήταν τελικά το μέγιστο δείγμα της δυνάμεως, της σοφίας και της αγάπης του Θεού στον άνθρωπο.
Αλλά είπαμε, δεν τελειώνουν εδώ οι συμβουλές του Χριστού για την σωτηρία της ψυχής μας…
Β. Πρέπει οπωσδήποτε να σταυρωθεί και ο πιστός.
Το πνεύμα της εποχής μας είναι το πνεύμα της καλοπέρασης, της απροσπάθειας, του ατομισμού, της πληθωρικής απόλαυσης.
Το πνεύμα του Χριστού είναι σταυρικό, αγωνιστικό, ασκητικό, θυσιαστικό!
Ο Χριστός απ’ την πρώτη μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής Του έγινε “ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ” (Φιλ. β’ 8)
Ο διάβολος είναι πρόθυμος χωρίς κόπο να σου δώσει τα πάντα, εάν πέσεις και τον προσκυνήσεις (Ματθ. δ’ 9). Αλλά ο διάβολος είναι ο «άρχων του κόσμου τούτου», είναι πνεύμα νεκροποιό!
Αντίθετα, ο Χριστός ζητάει θυσία, σταυρό, αίμα, αλλά είναι ζωοποιός, σου δίνει την όντως ζωή!
Κάθε φορά που συναντάμε τον Χριστό μεταλαμβάνουμε “ζωήν αιώνιον”!
Και δεν τον συναντάμε μόνο στα ζωοποιά Μυστήρια και τη θεία Λατρεία. Τον συναντάμε και κάθε στιγμή που με τη βεβαιότητα του πνευματικού κέρδους σηκώνουμε τη χαρά του σταυρού της οδυνηρής ή ανίατης ασθένειας, της άρνησης των βαθύρριζων παθών μας, της απάρνησης των θεμιτών θελημάτων μας, της αδιάκριτης υπακοής μας, της άρσης της αδικίας, της οδυνηρής συκοφαντίας, του συστηματικού παραγκωνισμού. Αλλά και της ειρηνικής αποδοχής της περιφρόνησης, της περιθωριοποίησης, του χλευασμού, της αμείλικτης και αναίτιας πολεμικής των πιο “δικών” μας ή και επίορκων ιερών προσώπων που θα έπρεπε να μας στηρίζουν!
Αυτό είναι το πιο βαθύ νόημα της γιορτής του Σταυρού.
Να καταλάβουμε ότι μόνο όταν σηκώνουμε τον σταυρό που απείρως περίτεχνα μας σμίλεψε η θεία Πανσοφία και Παναγάπη, θα οικειοποιηθούμε τους κρουνούς της θείας Χάριτος και χαράς που ρέουν από τον μοναδικό Σταυρό του Χριστού.
Όπως λέμε και σε μία αναστάσιμη προσευχή: «Ἰδού γάρ ἦλθε διά τοῦ Σταυροῦ, χαρά ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ». Και αυτό ισχύει και για τον Σταυρό του Χριστού και για τον σταυρό του πιστού.