Του Αρχιμ. Κωνσταντίνου Φουντουκίδη, Ιεροκήρυκος της Ι.Μ.Θ.
Λόγος περί αγάπης, ελπίδος και πίστεως ο σημερινός λόγος, αγαπημένοι μου αδελφοί. Στο αποστολικό ανάγνωσμα ακούσαμε τον Άσαρκο Λόγο να συνάπτει την Παλαιά Διαθήκη με τον Προπάτορα Αβραάμ: «Σου υπόσχομαι ότι θα σ’ ευλογήσω και θα σου δώσω πολλούς απογόνους (Εβρ 6,14)». Κι ο Αβραάμ «με την πίστη και την υπομονή του κληρονομεί αυτά που υποσχέθηκε ο Θεός και γίνεται παράδειγμα προς μίμηση για όλους εμάς (Εβρ 6,12)». Ο δε Θεός «για να δείξει πιο καθαρά ότι η απόφασή του ήταν αμετάκλητη, εγγυήθηκε την υπόσχεσή του με όρκο (Εβρ 6,17)». «Κι επειδή λοιπόν είναι αδύνατο να διαψευστεί ο Θεός, εμείς που καταφύγαμε σ’ αυτόν οφείλουμε να μείνουμε σταθεροί σ’ αυτά που ελπίζουμε. Αυτή η ελπίδα μας ασφαλίζει και μας βεβαιώνει σαν άγκυρα (Εβρ 6,18-19)».
Όταν έφτασε το πλήρωμα του χρόνου, απέστειλε ο Θεός Πατήρ τον μονογενή του Υιό ως Ένσαρκο Λόγο, για να συνάψει με τους ανθρώπους τη Νέα Διαθήκη, την εκπλήρωση δηλαδή της επαγγελίας της αγάπης. Έτσι, μολονότι δεν το αξίζουμε, καθώς επιλέγουμε την οδό της ανομίας και της αδικίας, που επιφέρει στον κόσμο πολέμους και συμφορές, δυστυχία και φτώχεια, κοινωνική ανισότητα και αναταραχή, Εκείνος με τον θάνατό Του κατήργησε τον θάνατο και με την ανάστασή Του μας χάρισε την αιώνια ζωή, ολοκληρώνοντας το Σχέδιο της Θείας Οικονομίας και δημιουργώντας την καινή κτίση. Η ανθρώπινη απιστία δεν παρεμποδίζει την εκτέλεση της Καινής Διαθήκης˙ διότι όπου «ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις (Ρωμ. 5,20)», αλήθεια η οποία αναδεικνύεται ξεκάθαρα στη σημερινή ευαγγελική περικοπή. Αμέσως μετά την ένδοξη Μεταμόρφωσή Του, ο Χριστός θεραπεύει ένα παιδί που έχει καταληφθεί από δαιμονικό πνεύμα. Στα γεμάτα παράπονο λόγια του πατέρα: «Είπα στους μαθητές σου να διώξουν αυτό το πνεύμα, αλλά εκείνοι δεν μπόρεσαν (Μκ 9,18)», ο Κύριος επισημαίνει την αιτία: «Άπιστη γενιά (Μκ 9,19)»! Η έλλειψη πίστης μας κάνει αδύναμους απέναντι στις δυσκολίες, απέναντι στο κακό. Μόνο όποιος έχει πίστη, έστω και «ὡς κόκκον σινάπεως», θα λέει σ’ αυτό το βουνό: «πήγαινε από δω εκεί», και θα πηγαίνει˙ και τίποτα δε θα είναι αδύνατο γι’ αυτόν (Μτ 17,20).
Μετά το παράπονο έρχεται η παράκληση: «Αν μπορείς να κάνεις κάτι, σπλαχνίσου μας και βοήθησέ μας (Μκ 9,22)». Ο Κύριος Ιησούς προσφέρει το «κλειδί» στον πονεμένο πατέρα: «Εάν μπορείς να πιστέψεις, όλα είναι δυνατά γι’ αυτόν που πιστεύει (Μκ 9,23)». Ο πατέρας του άρρωστου παιδιού, με πνεύμα αυτογνωσίας και δάκρυα στα μάτια, αποκρίνεται: «Πιστεύω, Κύριε! Αλλά βοήθησέ με, γιατί η πίστη μου δεν είναι δυνατή (Μκ 9, 24)». Και ο Σωτήρας του κόσμου, η Πηγή της ζωής, χαρίζει στο ταλαιπωρημένο παιδί την ίαση.
Δεν είναι επομένως τυχαίο, αγαπημένοι μου αδελφοί, που οι Θεοφόροι Πατέρες όρισαν την Κυριακή αυτή να τιμάται η μνήμη ενός μεγάλου ασκητού Αγίου, του Οσίου Ιωάννου του Σιναΐτου, ηγουμένου της Μονής Σινά, ο οποίος, χάρη στην ακράδαντη πίστη του προς τον Θεό, έζησε για πολλά χρόνια στην έρημο ως άνθρωπος νήψεως και προσευχής. Ο Όσιος Ιωάννης συνέγραψε την «Κλίμακα», ένα σπουδαίο έργο, το οποίο εξακολουθεί να χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα και θεωρείται αριστούργημα της ασκητικής γραμματείας. Το βιβλίο διαιρείται σε τριάντα κεφάλαια – «Λόγους», όπου παρουσιάζεται η πνευματική πορεία του μοναχού – ασκητή. Κάθε «Λόγος» αποτελεί μια βαθμίδα (σκαλοπάτι), που πραγματεύεται ένα συγκεκριμένο πνευματικό στάδιο και οδηγεί τον μοναχό όλο και πιο ψηλά στην πνευματική κλίμακα. Η δομή αυτή αποτυπώνει την πεποίθηση του Οσίου Ιωάννου ότι η πνευματική ζωή είναι μια δυναμική ανοδική πορεία, όπου κάθε αρετή – βαθμίδα προϋποθέτει την προηγούμενη και στηρίζει την επόμενη. Δεν είναι συνεπώς ένα απλό εγχειρίδιο ηθικής, αλλά ένας πλήρης χάρτης της μεταμορφώσεως του έσω ανθρώπου.
Καθώς ολοκληρώνεται η ανάβαση, φτάνουμε στο τελευταίο (30ο) κεφάλαιο – σκαλοπάτι, που φέρει τον τίτλο: «Περί αγάπης, ελπίδος και πίστεως». Εύκολα λοιπόν καταλαβαίνουμε για ποιον λόγο η Αγία μας Εκκλησία εορτάζει σήμερα τη μνήμη του Αγίου Ιωάννου και εμφανίζει μπροστά μας την κλίμακα των αρετών, που έχει ως τελευταίο σκαλί, πριν από τη θέα του Προσώπου του Θεού, την αγάπη, την ελπίδα και την πίστη. Την αγάπη προς τον Θεό, προς τον άνθρωπο και προς ολόκληρη τη δημιουργία. Την ελπίδα του μέλλοντος αιώνος. Την πίστη στον «Υιό του Ανθρώπου, ο οποίος θα παραδοθεί σε χέρια ανθρώπων, που θα τον θανατώσουν˙ την τρίτη όμως ημέρα μετά τον θάνατό του θ’ αναστηθεί (Μκ 9,31)», χαρίζοντας στον κόσμο και στην ανθρωπότητα το ύψιστο δώρο της σωτηρίας: την αιώνια ζωή.