Του Αρχιμ. Ιωάννου Γρίντζου, Ιεροκήρυκος της Ι.Μ.Θ.
Η ευαγγελική περικοπή που διαβάσαμε είναι ένα μέρος της επί του όρους ομιλίας. Λέει ο Χριστός «το λυχνάρι του σώματος είναι το μάτι. Αν είναι απλούς ο οφθαλμός όλο το σώμα είναι φωτεινό. Αν είναι πονηρός ο οφθαλμός όλο το σώμα είναι σκοτεινό. Και αν το φως που έχεις τελικά είναι σκοτάδι, πόσο θα είναι το σκοτάδι σου».
Το παράδειγμα που χρησιμοποιεί ο Κύριος, μας λέει ότι ο νους του ανθρώπου είναι το «οπτικόν της ψυχής», όπως το ονομάζουν οι Πατέρες. Ότι είναι ο οφθαλμός για το σώμα είναι και ο νους για την ψυχή. Δηλαδή αν είναι ο νους απλούς όλη η ψυχή είναι φωτεινή. Αν είναι ο νους πονηρός, όλη η ψυχή είναι σκοτεινή.
Η καρδία που είναι το κέντρο της υπάρξεως του ανθρώπου, είναι σκοτεινή όταν είναι φίλαυτη. Αν ο άνθρωπος ρέπει προς τα πάθη, ρέπει προς την αμαρτία και την ευχαρίστηση του εαυτού του, δεν μπορεί ο νους του και η καρδία του να είναι καθαρά. Και επομένως δεν έχει φως και είναι σκοτεινός. Αυτός ο άνθρωπος έχει ως κύριό του τον μαμωνά, τον θεό του χρήματος, αγαπάει τα χρήματα και αγαπάει τα υλικά αγαθά. Η μέριμνά του είναι κυρίως αυτά, ενώ ο Κύριος καθαρά το λέει να μην μεριμνήσουμε για το τι θα φάμε, τι θα πιούμε και τι θα ντυθούμε. Και ότι όλα αυτά τα ζητούν και οι κοσμικοί άνθρωποι.
Η κάθαρση του νου αρχίζει να έρχεται, όταν ο χριστιανός αποκτήσει αγαθότητα και απλότητα τα οποία ελκύουν την χάρη του Θεού. Το πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση αυτή είναι η επίγνωση της τυφλότητος εκ μέρους του ανθρώπου. «Εἰ τυφλοί ἦτε, οὐκ ἄν εἴχετε ἁμαρτίαν· νῦν δέ λέγετε ὅτι βλέπομεν· ἡ οὖν ἁμαρτία ἡμῶν μένει[1]». Ο Θεός φωτίζει τον άνθρωπο που ομολογεί ότι είναι πονηρός, φίλαυτος και υπερήφανος και τον βοηθάει να ταπεινωθεί, να μετανοήσει και να γίνει απλός, αγαθός και φωτεινός.
Επίσης, ο νους καθαρίζεται και ο άνθρωπος φωτίζεται όταν αφήνει όλες τις μέριμνές του στα χέρια του Θεού. Λέει ο αββάς Βαρσανούφιος ο οποίος υπήρξε από τους μεγάλους ασκητικούς πατέρες του 6ου αιώνα, στον μαθητή του Ιωάννη: «Ἀμερίμνησον ἀπό παντός». Και είναι γνωστή έκφραση αυτή μεταξύ των μοναχών. Αμεριμνία για τον σύγχρονο χριστιανό δεν είναι να μην φροντίζει για τα πράγματα. Αμεριμνία είναι η πνευματική κατάσταση εκείνη κατά την οποία ο χριστιανός θα κάνει όλα αυτά που χρειάζεται να κάνει, αλλά με την διάθεση να είναι αφημένος στον Θεό. Όπως ένα μικρό παιδί, το οποίο έχει εμπιστοσύνη στον πατέρα του, κάνει όλα αυτά που του έχει πει ο πατέρας του, αλλά από πλευράς φροντίδας, άλλος έχει την φροντίδα. Την έχει ο πατέρας του, ο οποίος θα φροντίσει για όλα κατά τον καλύτερο τρόπο.
Τέλος, φως για τον χριστιανό είναι να ζητάει την βασιλεία του Θεού και την δικαιοσύνη του, δηλαδή το θέλημά του. Με την πίστη απαγκιστρώνεται ο πιστός από τον εαυτό του και τα θελήματά του, από τους λογισμούς του, από το κοσμικό φρόνημα, και φωτίζεται. Ζει με την αναμονή ότι έρχεται ο Κύριος, χωρίς να γνωρίζει την ακριβή χρονική στιγμή. Ζητάει να έρχεται συνεχώς η βασιλεία του Θεού μέσα του από αυτή τη ζωή, να τον αγιάζει και να τον οδηγεί προς τα έσχατα, προς το πλήρωμα.
[1] Ἰωάν. θ΄ 39-41.