Του αρχιμ. Ιακώβου Αθανασίου, Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ.Θ.
Το θαύμα του χορτασμού των πεντακισχιλίων ανδρών, μη συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των παιδιών, σίγουρα ανήκει στα πολύ εντυπωσιακά θαύματα, που επετέλεσε ο Κύριος Ἰησούς, κατά την επίγεια δράση Του. Δεν είναι μικρό πράγμα ένας επαρκής επισιτισμός τόσο μεγάλου αριθμού ανθρώπων, μόλις με πέντε ψωμιά και δύο ψάρια, και με ικανό περίσσευμα δώδεκα γεμάτα κοφίνια. Ενδεχομένως η σημασία του διαφαίνεται και από το γεγονός ότι συναντάται και στους τέσσερις Ευαγγελιστές. Και στις τέσσερις διηγήσεις η κατάληξη είναι μία βιαστική φυγή του Ἰησού από εκείνον τον τόπο. Γιατί;
Στον Ευαγγελιστή Ιωάννη βρίσκουμε την εξήγηση, καθώς επισημαίνει: «όταν οι άνθρωποι είδαν να κάνει ένα τέτοιο θαύμα, έλεγαν, σίγουρα αυτός είναι ο Προφήτης που περιμένουμε να έρθει στον κόσμο. Και επειδή ο Ἰησούς κατάλαβε την διάθεσή τους να έρθουν, να τον αρπάξουν και να τον ανακηρύξουν Βασιλιά, έφυγε και πήγε στο βουνό ολομόναχος». Σαφέστατα λοιπόν απομακρύνεται για να αποφύγει παρερμηνείες του θαύματος και παρεξηγήσεις του ρόλου και του έργου Του.
Φαίνεται δηλαδή ότι οι άνθρωποι εντυπωσιάζονται, αρκούνται και χαίρονται με τον επίγειο χαρακτήρα ενός Μεσσία, που επιλύει με ευκολία το βιοποριστικό πρόβλημα, καλύπτοντας την διατροφική αναγκαιότητα, ο οποίος εξανεμίζει διά μαγείας, επισιτιστικά αιτήματα. Τί ωραία η ζωή χωρίς τέτοια θέματα!
Επίλυση τέτοιων ζητημάτων άλλωστε, δεν προτείνουν οι ισχυροί και οι άρχοντες αυτού του κόσμου; Από πάντα έως και σήμερα; Από τον άρτο και τα θεάματα του αρχαίου Ρωμαϊκού όχλου μέχρι τις σύγχρονες εξαγγελίες, διακηρύξεις και προγράμματα; Έτσι δεν φτιάχνονται οι δημοφιλείς και λαοφιλείς ηγέτες που ψηφοθηρούν στις δημοκρατίεςωή επιβάλλονται σε ολοκληρωτικά καθεστώτα; Γιατί έτσι προσεγγίζεται η ανθρώπινη φύση, και αυτό το μοντέλο παρατηρούμε και στην εποχή μας, λίγο διαφοροποιημένο, πιό εξελιγμένο με πολλαπλασιασμένες ανάγκες και επιθυμίες. Μία αναγκαιότητα που έχει μεταβληθεί σε πλεονεξία και απληστία και στον υπερκαταναλωτισμό που τα ακολουθεί.
Το χρηματοοικονομικό μοντέλο που κυριαρχεί σήμερα δεν ενδιαφέρεται καθόλου αν υπάρχουν άνθρωποι που πεθαίνουν από πείνα και αρρώστιες, που ταλαιπωρούνται από προσφυγιά, ανέχεια και αστεγία. Εμείς έχουμε; Κατέχουμε ;Διατρεφόμαστε; Απολαμβάνουμε; Διασκεδάζουμε; Αυτό μάς φτάνει! Τιμή και δόξα και έπαινος, σε όποιον ηγέτη μάς τα εξασφαλίζει. Όμως τέτοια λαοφιλία και δημοφιλία ο Κύριος τα αρνείται, τα απεχθάνεται, και για αυτό απομακρύνεται από το ενθουσιασμένο εκείνο πλήθος που εντυπωσιάστηκε γιατί χόρτασε… Γιατί εκείνο το πλήθος ικανοποιούνταν από την κάλυψη μιάς επίγειας και πρόσκαιρης αναγκαιότητας, χωρίς καμμία πνευματική προοπτική.
Διαπιστώνοντας αυτήν την τραγική διαφοροποίηση στην προσέγγιση στον χαρακτήρα του θαύματος αλλά και του Μεσσιανικού Του ρόλου, την επόμενη μέρα στο πλήθος που τον ακολούθησε ξεκαθαρίζει τα πράγματα σε μία πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία σε κάποια Συναγωγή της Καπερναούμ.
«Με αναζητάτε» τους λέει, «όχι επειδή έχετε δει θαυμαστά σημεία από τον Θεό, αλλά επειδή φάγατε και χορτάσατε. Μην κοπιάζετε για την φθαρτή τροφή που προσωρινά συντηρεί, αλλά για μια τροφή που διατρέφει μόνιμα κι οδηγεί στην αιώνια ζωή». Και τούς φέρνει σαν παράδειγμα την περίπτωση των προγόνων τους στην έρημο, μετά την έξοδο από την Αίγυπτο, οι οποίοι αν και διατράφηκαν από το μάνα, παρά ταύτα πέθαναν γιατί εκείνο το μάνα ήταν φθαρτό και πρόσκαιρο.
Τώρα είναι η στιγμή που ο Θεός χαρίζει στο πρόσωπο του Υιού Του αιώνια τροφή και αθανασία. Τούς τονίζει αρκετές φορές, για να το καταλάβουν καλά: «Εγώ είμαι ο Άρτος της Ζωής που παρέχω ανάσταση και αιώνια ζωή. Ο Άρτος αυτός που εγώ δίνω είναι η Σάρκα μου που την προσφέρω υπέρ της του κόσμου ζωής. Εάν δεν φάτε την Σάρκα του Υιού του Ανθρώπου και δεν πιείτε το αίμα Του δεν έχεται ζωή. Η Σάρκα μου είναι η αληθινή τροφή και το Αίμα μου το αληθινό ποτό, που σε αντίθεση με το πρόσκαιρο μάνα των προγόνων σας αναχαιτίζει τον θάνατο.
Έτσι ο Ιησούς προβάλλοντας τον ευχαριστιακό χαρακτήρα του θαύματος της προηγούμενης μέρας, στρέφει την προσοχή μας στην πνευματική αναγκαιότητα μιάς διατροφής αθανασίας και αιωνιότητας. Αυτήν την διδασκαλία λίγο πριν το Πάθος, θα την θεσπίσει πρακτικα στο Μυστικό Δείπνο και θα χαρίσει στην Εκκλησία Του το Μυστήριο της Θείας Εύχαριστίας. Συνεπής στον λόγο και στην πράξη του Κυρίου, η Εκκλησία Του τελεί σε κάθε λειτουργική της Σύναξη το Μυστήριο του Σώματος και του Αίματος του Κυρίου, σε αντίθεση με πρακτικές πολλών και ποικίλων αιρετικών και σχισματικών ομάδων.
Προτεραιότητά μας λοιπόν η συμετοχή στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, και για τα υπόλοιπα, τα απαραίτητα αυτής της ζωής, ο Θεός θα φροντίσει γνωρίζοντας τί χρειαζόμαστε ως αναγκαία και απαραίτητα, χωρίς πλεονεξία, χωρίς απληστία, χωρίς τον υπερκαταναλωτισμό του συστήματος του κόσμου τούτου, ενός κόσμου ανισότητας και διαφθοράς. Ας ευχηθούμε προς αυτήν την κατεύθυνση να κινούνται η μέριμνα, το ενδιαφέρον και η προσπάθειά μας.